السيد الطباطبائي
24
سنن النبى ( ص ) ( بوستان كتاب ) ( فارسى )
قرآن مجيد جمع شده كه آن را « كتاب » گويند و قسمت ديگر آن به نام « سنت » معروف است كه « فعل و قول و تقرير » آن جناب را مشخص مىسازد « و يك قسمت از سنت آنگونه افعالى است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله در مسير زندگى خود به آنها مداومت مىفرمود . » كتابى كه اكنون از نظر علاقهمندان به بحث و تحقيق مىگذرد ، شامل آن قسمت از رواياتى است كه از افعال مداوم رسول خدا صلى الله عليه و آله سخن به ميان آورده و دربارهء روش زندگى و آداب و سنن آن حضرت گفتوگو مىكند . در اين مقدمه امورى را كه روشنگر موضوع بحث كتاب است ، به طور اجمال بدين ترتيب ملاحظه مىفرماييد : [ معانى دو مادّه ادب و سنت ] مادّهء « ادب » در لغت و در محاورات به معانى مختلفى اطلاق شده است : ظرافت ، لطافت و دقت در امور . جمع كردن ، اقتدا و تبعيت از ديگرى . علوم و معارف ، روش پسنديده و خوى خوش . ملكه و قوّهاى كه انسان را از بدىها حفظ مىكند . نويسنده و سخنگو و آموزگار و همچنين كسى را كه شعر و لغت و ضرب المثل و يا مطالب جالبى را بلد باشد ، همه را « اديب » گويند . امور و موضوعات مقدماتى را « ادبيات » گويند ؛ مانند علم لغت ، صرف و نحو ، اشتقاق ، معانى ، بيان ، بديع ، عروض و قافيه و امثال اينها . اخلاق شايسته و صفاى روح و كمال نفس را « ادب » گويند . سنت نيز در لغت و محاورات به معانى زيادى آمده است : رشد و نمو كردن ، جارى شدن ، واضح و روشن بودن ، گريه كردن ، خوب راه رفتن اسب و مسواك كردن . و در اصطلاح فقه آنچه كه پيغمبر اسلام صلى الله عليه و آله و صحابه آن حضرت به آن عمل كردهاند ، « سنت » گويند . و « سنّة اللَّه » گويند .